عدسی های جذبی و انعکاسی 2

(قسمت دوم)


 نقش عدسی های جذبی

عدسی های جذبی علاوه بر اينکه از ورود امواج مضر به چشم جلوگيری می کنند بلکه موجب افزايش کيفيت بينايی نيز می گردند که نمونه هايی ذکر می شود:

در افراد مسن که کاتاراکت شروع شده، اشعه UV يک اثر فلورسانس روی عدسی چشم می گذارد و در واقع يک نورپراکنده در اين قسمت ايجاد می شود که موجب افت کيفيت تصوير می گردد.

همچنين در افراد آفاک و آفاک کاذب(بالنزداخل چشمی معمولی)که شبکيه تحت تأ ثير UVA قرار می گيرد(در افراد غير آفاک UVA توسط عدسی جذب می شود)، در شبکيه فلورسانس رخ داده و موجب افت کيفيت تصوير می گردد.

مقدير لازم برای جذب

عينک مناسب علاوه بر اين که بايد از ورود امواج UV جلوگيری کند ، بهتر است 70-85% نور مرئی رانیز جذب کند تا ازچشم در مقابل شدت نور زياد محافظت نمايد.

به عبارت ديگر ميزان عبوردهی مناسب برای عدسی های آفتابی 15-30% است. کمتر از 15% ممکن است برای اهداف معمولی تاريک به نظر رسد و بيش از 30% ممکن است برای بسياری از استفاده کنندگان ناکافی باشد.

عينک های آفتابی در دسترس ، بطورعموم بيش از 30% نور را عبور می دهند چراکه باروش آزمايش و خطا و در محيط سر پوشيده انتخاب می شوند(نه در محيط باز با حداکثر نور).

افرادی که کارشان در فضای باز است، بايد از عينکی استفاده کنند که حداکثر 15% نور را عبور دهد.مثل نجات غريق ها که اگر سه،چهار ساعت بدون عينک  در معرض آفتاب قرار گيرند، حتی پس از گذشت 24 ساعت ، عادت به تاريکی به آستانه طبيعی نمی رسد(درمعرض آفتاب بودن سبب تخريب عادت به تاريکی می شود).

عدسی های فتو کروميک

به عدسی های طبی یا آفتابی که با قرار گرفتن درمعرض نور خورشید تیره می‌شوند، فتوکرمیک می‌گویند. این عدسی ها در اواخر دهه 1960 ابداع شدند و از دهه 1990 استفاده از آنها رواج پیدا کرد.

در این عدسی ها میلیون‌ها مولکول کلرید نقره قرار داد. عدسی در غیاب اشعه UV شفاف است. پس در اکثر جاهایی که با نور مصنوعی روشن شده این عدسی ها شفاف هستند. وقتی اشعه UV  به اين عدسی ها برسد، ساختار مولکول‌ها تغییر می‌کند. این ساختار جدید بخشی از نور مرئی را جذب می‌کند و باعث می‌شود عدسی تیره شود. هر چه شدت اشعه UV بیشتر باشد، عدسی تیره تر می‌شود.وقتی به محيط بسته می‌روید، واکنش معکوس اتفاق می‌افتد و مولکول‌ها به وضعیت اولیه خود بر می‌گردند و عدسی شفاف می‌شود. این واکنش بسیار سریع رخ می‌دهد اما اين عدسی ها یک نقطه ضعف کوچک دارند ، وقتی نور از شیشه عبور می‌کند، مقداری از اشعه UV جذب می‌شود. پس اگر عدسی عينک شما فتو کروميک است، هنگام رانندگی کمتر به شما کمک خواهد کرد ، چون نور پس از عبور از شيشه جلو اتومبيل ، اشعه UV کمتری دارد و عدسی عينک شما کمتر تيره خواهد شد.البته می توان برای رفع اين مشکل يک پوشش رنگی روی عدسی فتوکروميک قرار داد.

 در عدسی های فتو کروميک ازجنس شيشه ذرات کلرید نقره به طور یکنواخت توزیع شده بود. چون ضخامت شیشه در نقاط مختلف متفاوت است، شیشه در نواحی ضخیم تر تیره تر خواهد شد. وقتی لنزهای پلاستیکی به بازار آمدند این مشکل هم به راحتی برطرف شد. این لنزها را در محلول مواد شیمیایی قرار می‌دهند و با گذشت زمان، مولکول های فتوکرومیک در حدود 150 میکرون در پلاستیک نفوذ می‌کنند. این تکنیک جدید به دلیل یکنواختی آن در تمامی ضخامت‌ها بهتر از روش قبلی است.
عدسی های رنگی

لايه رنگی بخشی از طيف نور را جذب و باقی آن را از خود عبور می دهد و رنگ عدسی با توجه به کاربرد آن ، انتخاب می شود.

اگر چه هم عدسی های شيشه ای و هم عدسی های پلاستيکی قابليت رنگ پذيری دارند ، اما قابليت عدسی های پلاستيکی بهتر از شيشه ای بوده و بهتر می توان دو عدسی بکاررفته در عينک را هم رنگ نمود.

عدسی های جذبی رنگی براساس مقدار رنگ و ميزان انتقال نور به چهار نوع A ،B ،C وD يا 1،2،3و4 تقسيم بندی می شوند. واضح است که با افزايش شماره عدسی پررنگ تر خواهد بود.

اگر چه عدسی های روشن بيشتر جنبه زيبايی دارند ولی عدسی های  با رنگ های تيره تر به عنوان عدسی آفتابی عمل می کنند.

به عنوان نمونه رنگ های به کار رفته صورتی کم رنگ ، قهوه ای يا خاکستری می باشند و عينک های آفتابی بيشتر به رنگ خاکستری يا قهوه ای می باشند.

درضمن رنگ می تواند در تمام سطح عدسی يک نواخت باشد يا به صورت سايه روشن که در اين صورت از بالا به پايين کم رنگ تر خواهد شد.

عدسی های خاکستری و دودی وسبز مايل به خاکستری : معمول ترين رنگ های مورد استفاده هستند ، شدت نور را در تمامی رنگها به طور یکسان کم می‌کنند و کم ترین اختلالی را در دید رنگی ما ايجاد نمی ‌کنند. این رنگ ها نور منعکس شده از سطوح درخشان را جذب می‌کنند و به همین دلیل برای رانندگی و سایر کاربردهای روزمره مناسبند.

عدسی های قهوه ای و کهربایی تيره : حسن این رنگ ها آن است که علاوه بر جذب بهتر نور آبی و فرکانسهای بالا، اشعه UV  را هم بیشتر جذب می‌کنند. تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد که نورهای مرئی نزدیک به UV ،  مانند نور آبی و بنفش می‌توانند در دراز مدت سبب آب مروارید شوند. استفاده از این عینکها هم مانند لنزهای زرد که در زير به آن خواهيم پرداخت ، در تشخیص رنگی تأثیر منفی دارد اما وضوح و تمایز تصویر را بهبود می‌بخشد.

عدسی های زرد و طلایی: چون عدسی های زرد رنگ بخش آبی طیف را جذب می‌کنند، پس هنگام استفاده از آنها اشیاء را با وضوح بیشتر و خيرگی کمتری ديده می شود. از آنجایی که این عدسی ها باعث ایجاد تغییر در رنگ اشیا می‌شود برای همین استفاده از آنها در مواردی که به تشخیص رنگی صحیح احتیاج دارید، خوب نیست.

عدسی های صورتی :  طول موج های کوتاه را جذب می کند و علاوه بر جذب اشعه UV ، با جذب رنگ آبی و بنفش کنتراست را بهبود می بخشند.

 عدسی های آبی :   اين عدسی ها نيز با کاهش خيرگی ناشی از نور منعکس شده از سطوح ، به افزايش کنتراست کمک می کنند.

عدسی های سبز: این رنگ بخشی از نور آبی را فیلتر کرده و درخشندگی سطوح را کاهش می‌دهد. چون رنگ سبز بهترین تفکیک تصاویر و بیشترین دقت را در میان لنزهای رنگی دارد، به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد.